Nie ma w języku polskim rodzajników cząstkowych, a we włoskim są i posłużą do wyrażenia niewielkiej ilości czegoś. Tłumaczymy je jako „trochę”, „kilka”, „nieco”.
Jak utworzyć l’articolo partitivo?
Articolo partitivo* powstaje poprzez połączenie przyimka di z odpowiednią formą rodzajnika określonego (l’articolo determinativo). Jego forma zależy od rodzaju i liczby rzeczownika, do którego się odnosi.
*rodzajnik cząstkowy ma formy identyczne z formami rodzajnika ściągniętego (preposizione articolata).
| Rodzaj i liczba | Forma articolo partitivo |
| Rodzaj męski, liczba pojedyncza | del (di + il) |
| Rodzaj męski, liczba pojedyncza (przed 's’ + spółgłoska, przed 'z’, 'gn’, 'ps’, 'pn’, 'x’, 'y’) | dello (di + lo) |
| Rodzaj męski, liczba pojedyncza (przed samogłoską) | dell’ (di + l’) |
| Rodzaj żeński, liczba pojedyncza | della (di + la) |
| Rodzaj żeński, liczba pojedyncza (przed samogłoską) | dell’ (di + l’) |
| Rodzaj męski, liczba mnoga | dei (di + i) |
| Rodzaj męski, liczba mnoga (przed 's’ + spółgłoska) | degli (di + gli) |
| Rodzaj męski, liczba mnoga (przed samogłoską) | degli (di + gli) |
| Rodzaj żeński, liczba mnoga | delle (di + le) |
Rodzajnik cząstkowy użyjesz w liczbie pojedynczej:
– przed rzeczownikami nazywającymi przedmioty, które trudno policzyć:
Vorrei dello zucchero. Chciał_bym trochę cukru.
Voglio della marmellata. Chcę trochę dżemu.
Hai dell’olio? Masz trochę oleju?
– przed rzeczownikami, jeżeli wskazujemy na bliżej nie określoną ilość lub część:
Vorrei della cioccolata. Chciałabym kawałek czekolady.
Vorrei del pane. Chciałbym trochę chleba.
Rodzajnik cząstkowy w liczbie mnogiej można używać wymiennie ze słowami: alcuni, qualche, pochi, poche.
Vorrei del cioccolatini. Chciałabym trochę (kilka) czekoladek.
Vorrei alcuni cioccolatini. Chciałabym trochę (kilka) czekoladek.
Vorrei qualche cioccolatino. Chciałabym trochę (kilka) czekoladek.
Ho mangiato delle/alcune fragole. Ho mangiato qualche fragola.
Zjadłem kilka truskawek.
Abbiamo delle/alcune mele in frigorifero. Abbiamo qualche mela in frigorifero.
Mamy kilka jabłek w lodówce.
Ho visto degli/alcuni studenti in biblioteca. Ho visto qualche studente in biblioteca.
Widziałem kilku studentów w bibliotece.
W zdaniach przeczących
Warto dodać, że w zdaniach przeczących nie używa się rodzajnika cząstkowego.
Przykładowe zdania będą tak wyglądać:
- Non ho mangiato pane.
Nie jadłem chleba. - Non bevo vino rosso.
Nie piję czerwonego wina. - Non abbiamo comprato giornali.
Nie kupiliśmy gazet. - Non ho libri interessanti.
Nie mam ciekawych książek.
Podsumowując:
Rodzajnik cząstkowy dość często będzie przez Ciebie wykorzystywany w kontekście produktów spożywczych, zakupów czy opisywania ilości. Choć początkowo może wydawać się skomplikowany, z czasem i praktyką staje się intuicyjną częścią języka włoskiego.
A teraz czas na Ciebie!
Uzupełnij zdania odpowiednim rodzajnikiem cząstkowym (articolo partitivo).
Następnie przeczytaj zdania na głos.
A jutro utwórz 10 swoich własnych zdań z wykorzystaniem tego rodzajnika.
Buon studio!
- Vorrei comprare _____ pane fresco per la cena.
(Chciałabym kupić trochę świeżego chleba na kolację) - Maria ha preparato _____ pasta per tutti.
(Maria przygotowała trochę makaronu dla wszystkich) - Ci sono _____ studenti che aspettano fuori.
(Jest kilku studentów, którzy czekają na zewnątrz) - Puoi darmi _____ acqua, per favore?
(Możesz dać mi trochę wody, proszę?) - Ho visto _____ film interessanti al cinema.
(Widziałam kilka ciekawych filmów w kinie) - Sul tavolo ci sono _____ fiori bellissimi.
(Na stole jest kilka pięknych kwiatów) - Per la ricetta abbiamo bisogno _____ zucchero.
(Do przepisu potrzebujemy trochę cukru.) - Hai _____ amici italiani? (Masz jakichś włoskich przyjaciół?)
- Vorrei assaggiare _____ formaggio tipico di questa regione.
(Chciałabym spróbować typowego sera z tego regionu) - In giardino sono cresciuti _____ fiori spontanei.
(W ogrodzie wyrosło kilka dzikich kwiatów.)
Odpowiedzi: 1. del, 2. della, 3. degli, 4. dell’, 5. dei, 6. dei, 7. dello 8. degli, 9. del, 10. dei;